زرد ملیجه : اجرای زنده یاد فرامرز پایور و حسین تهرانی

زرد ملیجه : اجرای زنده یاد فرامرز پایور و حسین تهرانی

ويدئوي شمابزودي اجرا خواهد شد 3
رد کردن (3)

سپاس! با دوستان خود به اشتراك بگذاريد!

شما اين ويدئو را نپسنديديد! از بازخوردتان سپاسگزاريم

افزوده شده توسط ava
2,682 نمایش

«ملجیه» در زبان گیلكی به معنی «گنجشک» است و «زرد ملیجه» به نوعی گنجشک سینه زرد كه در این منطقه زندگی می كند گفته می شود. استاد «ابوالحسن صبا» همیشه به اقصی نقاط ایران مسافرت میكردند و آهنگهای زیبای محلی را ثبت می كردند. قطعه «زرد ملیجه» ره آورد یكی از این سفرها به گیلان است.اجرایی از این نغمه زیبا را با سنتور زنده یاد فرامرز پایور و تمبک جاودان یاد حسین تهرانی می شنوید.

استاد فرامرز پايور در سال ۱۳۱۱ در تهران متولد شد. پدرش استاد زبان فرانسه و علاقه‏مند به نقاشى بود كه تابلوهاى زيادى به يادگار گذاشت. پدربزرگش، مصورالدوله، نقاش مخصوص دربار قاجار بود و آثارش را در كاخ‏هاى گلستان و صاحبقرانيه نگهدارى مى‏كنند. اين دو، ويولن و سنتور را خوب مى‏نواختند و با استادان زمان خود معاشرت داشتند.وى در ۱۷ سالگى آموختن موسيقى را در مكتب ابوالحسن صبا آغاز كرد و در مدّت شش سال تمام رديف‏هاى موسيقى ايرانى را فراگرفت. پيشرفت او در اين زمينه چنان بود كه توانست بارها در كنار استاد خود ابوالحسن صبا به روى صحنه رود و آثارى را در راديو ضبط نمايد. بعضى از اين آثار اكنون در اختيار دوستداران موسيقى ايرانى است. تحصيلات ابتدايى و متوسطه را در دبستان عَسجُدى و دارالفنون تهران به‏پايان برد، در سال ۱۳۳۱ به خدمت نظام رفت و در سال ۱۳۳۲ به استخدام وزارت دارايى درآمد.

پس از درگذشت صبا (۱۳۳۶)، پايور به آموخته‏هاى خود قناعت نكرد و نزد استادانى مانند عبداللَّه دوامى، موسى معروفى و نورعلى برومند به فراگيرى رديف درويش‏خان، آقاحسين‏قلى و ميرزاعبداللَّه پرداخت و دانش موسيقى خود را در اين زمينه به كمال رسانيد. در اين دوره بود كه او بخش عمده‏اى از ميراثِ به‏جاى‏مانده‏ى موسيقى ايرانى را به نت درآورد و اين گنجينه‏ى گران‏بها را از خطر تحريف، فراموشى و نابودى حفظ كرد. مهم‏ترين اين آثار عبارت‏اند از:

 -  رديف آوازى موسيقى ايرانى به روايت عبداللَّه دوامى

-  مجموعه‏ى تصنيف‏هاى قديمى ايران از ساخته‏هاى عارف، شيدا، سماع حضور و ...

-  مجموعه‏ى آثار درويش‏خان و ركن‏الدين مختارى

استاد پايور مدّتى هم نزد حسين دهلوى و امانوئل مليك‏اصلانيان آهنگسازى آموخت و از محضر اين دو استاد بهره‏هاى فراوان گرفت. او فعاليت خود را در زمينه‏هاى اجرايى موسيقى ايرانى - به‏ويژه با سنتور - از سال ۱۳۳۴ در اداره‏ى كل هنرهاى زيبا (وزارت فرهنگ و هنر پيشين) آغاز كرد و همزمان با تدريس سنتور در هنرستان موسيقى ملى، برنامه‏هايى را نيز براى تك‏نوازى و هم‏نوازى همراه با ابوالحسن صبا و حسين تهرانى و ... تهيه و تنظيم مى‏كرد كه به‏صورت كنسرت و برنامه‏هاى راديويى اجرا و پخش مى‏شد. پس از تأسيس تلويزيون، پايور به اجراى برنامه‏هاى زنده در اين رسانه‏ى گروهى پرداخت كه در زمان خود، گام مهمى براى جلب بيش‏ترِ توجه مردم به موسيقى سنتىِ ايران بود. در سال ۱۳۴۱ براى تحصيل زبان به انگلستان رفت و پس از گذراندن دوره‏اى سه‏ساله موفق به دريافت درجه‏ى تخصصى زبان انگليسى از دانشگاه كمبريج شد. در اواخر همين دوره‏ى تحصيلى، چند برنامه‏ى تك‏نوازى سنتور را همراه با سخنرانى‏هايى در معرفى موسيقى ايرانى در دانشگاه‏هاى لندن و كمبريج اجرا كرد و به‏قول خودش تحصيل زبان انگليسى را در خدمت معرفى موسيقى ايرانى گرفت. بازگشت پايور از انگلستان مصادف بود با آغاز برگزارى جشن‏هاى هنر شيراز. او همه‏ساله با گروه اساتيد و گروه نوازندگان فرهنگ و هنر نمونه‏هاى ارزنده‏اى از آثار بزرگان موسيقى ملى و نيز آثار خود را در اين جشن‏ها اجرا مى‏كرد.

با تأسيس تالار رودكى (۱۳۴۶)، فعاليت‏هاى اجرايى او افزوده شد و بسيارى از آثار استادان گذشته را با ذوق و سليقه‏ى خاص خود تنظيم و همراه با خوانندگان معروف آن زمان در اين تالار اجرا كرد. او در سال ۱۳۴۷ از وزارت دارايى به وزارت آموزش و پرورش (سازمان مبارزه با بى‏سوادى) منتقل و در سال ۱۳۵۵ بازنشسته شد.

فرامرز پايور، هنرمندى منظم، دقيق و پاى‏بند اصول اخلاقى است. توصيه‏ى جدّى ايشان به همكاران و شاگردان، همواره احترام به پيش‏كسوتان و نيز داشتن انضباط در كار و خوش‏قولى بوده است. درك عالىِ او از رمزها و نكته‏هاى دقيق موسيقى ايرانى، استعداد كم‏نظيرش در شناخت گوشه‏هاى رديف و تكنيك ممتازش در نوازندگى سنتور سبب شده است تا او را استادى برجسته در اين زمينه بشناسند. تلاش بى‏دريغ استاد پايور براى حفظ و اشاعه‏ى آثار ارزشمند موسيقى ملى ايران در زمينه‏ى تأليف و تدوين نيز بسيار پربار است. گردآورى رديف آوازى و مجموعه‏ى تصنيف‏هاى قديمى به روايت عبداللَّه دوامى كه از سوى مؤسسه‏ى فرهنگى هنرى ماهور منتشر شده است، اهتمام در چاپ و انتشار رديف‏هاى ابوالحسن صبا و تأليف منابع مختلف براى نوازندگان سنتور - از مبتدى تا عالى - شامل پيش‏درآمد، چهارمضراب، رنگ و انواع ضربى‏ها و قطعه‏هاى مختلف در تمام دستگاه‏ها و آوازها، بخشى از اين تلاش است. آثار موسيقايىِ ضبط شده‏ى او شامل دو بخش عمده‏ى آثار گذشتگان (تصنيف‏ها و قطعه‏هاى مختلف) و آثارى است كه وى براى سنتور و اركستر، ساخته و تنظيم كرده است. ...

 حسين تهرانى را عموماً در موسيقى ايرانى به‏نام تمبك‏نواز مى‏شناسند. به‏طور قطع او بهترين و ماهرترين تمبك‏نوازى است كه تا امروز در موسيقى ايران ظهور كرده است اما استادىِ يك هنرمند با مهارت او در نواحتن ثابت نمى‏شود. تفاوت بين نوازنده‏ى ماهر و استاد همين است كه نوازنده‏ى ماهر فقط در فن نوازندگى مهارت دارد ولى استاد موسيقى، در تمام اطراف و جوانب آن ساز به‏خصوص مطالعه دارد و آنچه را كه در موسيقى به هر نحوى از انحا ارتباطى با كار و رشته‏ى تحقيقى او پيدا مى‏كند جستجو و تفحص كرده و بر آن تسلط كامل پيدا مى‏كند. حسين تهرانى نيز همانند ابوالحسن صبا از اين نوع موسيقى‏دانان بود.

اولاً تهرانى تمام دستگاه‏هاى موسيقى ايرانى را به‏خوبى مى‏شناخت و حتا با گوشه‏هاى دورافتاده و غيراصلى نيز آشنايى كامل داشت، ثانياً تقريباً تمام تصانيف و كارعمل‏ها و ضربى‏هاى قديمى را كه پيش از او معمول بود، از حفظ داشت و خود نيز با اشعارى كه از قدما حفظ كرده بود فى‏البداهه روى تمبك آورده، به آواز مى‏خواند. ...

دسته بندی
ترانه
برچسب
زرد ملیجه, فرامرز پایور, حسین تهرانی, ابوالحسن صبا

دیدگاه تان را ارسال کنید

وارد شوید یا ثبت نام کنید تا دیدگاه ارسال کنید.

دیدگاه ها

اولین نفری باشید که دیدگاه ارائه می کند